Nasıl Ulaşabilirsin? (Architect)

3 KONUMDAN BAKIŞ

Danışanın getirdiği konu üstünde, 3 farklı konumdan (bilinçli farkındalık, derin bilgelik, sentezci) bakarak daha derin düşünmesini sağlamak için kullanılır. İç referanslı kişilerde etkilidir. Kontrat konusunun soruya çevrilmesi gerekir. Danışanın seçtiği sorunun cevabını bulma arzusunun yüksek olması halinde kullanılması tavsiye edilir. Yöntem 3 sandalye kullanılarak daha etkili uygulanabilir. Her sandalye bir konumu temsil eder ve danışan her konum değişiminde ilgili sandalyeye oturtulur. Sandalye yerine alternatif olarak metaforlar (ör: her konum bir şapka veya gözlüğe benzetilebilir) kullanılarak da uygulanabilir.


  • Cevabını aradığın soru ne?
  • [Konuyla ilgili motivasyonu kontrol edin.]
    • Bu sorunun cevabını bulmak senin için neden önemli?
    • Bu sorunun cevabını bulmayı ne kadar arzuladığını 1-10 skalasında değerlendirsen, kaç olur?
    • [Danışan 10’dan az bir değer ifade etti ise…] 10’luk soru ne olurdu?
  • [Yöntemi açıklayın.]
    1. Konum: Bilinçli farkındalık. Aklına ilk gelenleri söyleyeceğin yer. [Danışanın sorusunu aynen tekrarlayın.] Bilinçli farkındalık tarafın bu soruya ne cevap veriyor?
    2. Konum: Derin bilge. Derin düşüneceğin yer. [Danışanın sorusunu aynen tekrarlayın.] Her şeyi bilen, derin bilge tarafın bu soruya ne cevap veriyor?
    3. Konum: Sentezci. [İlk 2 sandalyede söylediklerini özetleyin ve danışanın sorusunu aynen tekrarlayın.] Sentez yapan tarafın ne cevap veriyor?

MENTORLUK ALMA

Danışanın cevap aradığı bir soru üstünde, başkalarının konumundan bakarak, daha derin düşünmesini sağlamak için kullanılır. Danışanın zorlayıcı ve keşif gerektiren durumlarında (ör: bir projede, başka bir kişiyle olan sorunlu ilişkisinde, bunaldığı ve çaresiz hissettiği bir olayda) faydalı bir araçtır. İç referanslı (diğerlerinden tavsiye alma eğilimi düşük) kişilerde uygulanması tavsiye edilmez. Kontrat konusunun soruya çevrilmesi gerekir. Bu sorunun cevabını bulma arzusunun yüksek olması halinde kullanılması tavsiye edilir.


  • Cevabını aradığın soru ne?
  • [Konuyla ilgili motivasyonu kontrol edin.]
    • Bu sorunun cevabını bulmak senin için neden önemli?
    • Bu sorunun cevabını bulmayı ne kadar arzuladığını 1-10 skalasında değerlendirsen, kaç olur?
    • [Danışan 10’dan az bir değer ifade etti ise…] 10’luk soru ne olurdu?
  • Bu konu ile ilgili tavsiye alabileceğin kişiler kimler? [Bir liste yapılır.]
  • [Eğer 3’ten fazla isim listeledi ise…] Bu listedekilerden hangilerine öncelikli olarak danışmak istersin?
  • Bu kişileri davet ettiğini hayal et. Onları nerede ağırlamak istersin? Orası nasıl bir mekan?
  • [Tavsiye verebilecek her kişi için…]
    • Onu hayal ettiğin mekana çağırdığını düşün ve istediğin yere oturt.
    • [Ben konumundan sorun.] Kendi görüşüne göre, o kişi sana bu konuda ne tavsiye verecektir?
    • [Sen konumundan sorun.] Onun içine girdiğini ve onun deneyimlerini yaşamış kişi olduğunu hayal et, ne derdin?
    • [Üçüncü göz konumundan sorun.] Onu ve kendini dışarıdan izleyen biri olduğunu, mesela yanı başındaki ağaçta sizleri izleyen kuşun yerinde olduğunu hayal et. Ne fark ediyorsun?
  • [Tüm liste bitince…] Hepsinin söylediklerini birleştirince, ortak görüş ne çıkıyor? Verdikleri daha derin mesajlar neler?

GEÇMİŞTEN YARARLANMA

Danışanın koçluk konusu özelinde geçmiş başarılarından faydalanmasını sağlamak için kullanılır. Geçmiş başarılar geleceğe dönük önemli kaynaklardır.


  • [Konu özelindeki geçmiş başarılarını araştırın.]
    • Bu konu özelinde geçmişte pırıltılı bir anını hatırla, o anı güzel ve başarılı yapan neydi?
    • Bu ana senin katkın neydi?
    • O an içindeki en zirve anını canlandırsan tekrar gözünde, ne görüyorsun?
    • Tekrar o ana baktığında ne hissediyorsun?
    • O başarıyı elde etmeni sağlayan en önemli şeyler nelerdi?
  • [Bugüne odaklanmasını ve geçmiş başarısından feyz almasını sağlayın.] Bütün bu söylediklerini bugünden geleceğe yansıtmak için neler yapabilirsin?

DİSNEY YOLU

Bu araç bir beceri veya proje geliştirme amacıyla kullanılır. Danışan henüz yeni yeni üstünde düşünmeye başladığı bir konu için kullanılması tavsiye edilir. Uygulamada, danışanın getirdiği konuya, 3 farklı konumdan (düşünen/vizyoner, gerçekçi/gerçekleştiren, değerlendirici/analiz eden) bakması sağlanır. Müsait bir ortam varsa, uygulama adımlarını gösteren kâğıtları yere dizip danışanı fiziksel olarak yürüterek yönlendirebilirsiniz. Alternatif olarak adımları bir kağıda veya tahtaya çizip göstererek de uygulayabilirsiniz. Şapka, gözlük vb metaforları kullanarak da uygulayabilirsiniz.


  • [Danışana uygulama adımlarını anlatın.]
  • [Düşleyen ve gerçekleştiren adımları arasında, danışan doyuma ulaşana kadar tekrarlayın.]
    • [“Düşleyen-Vizyoner” adıma davet edilir.] Projeni tam da istediğin gibi tamamladığın anı hayalinde canlandır. Neler görüyorsun?
    • [“Gerçekçi-Gerçekleştiren” adıma davet edilir.] Gerçekçi tarafın, bu hayalini gerçekleştirmek için neler yapılması gerektiğini söylüyor?
    • [Danışan tekrar “Düşleyen-Vizyoner” adıma davet edilir.] Az önce söylediklerini yaptığını düşün, vizyoner tarafın daha başka neler görüyor?
    • [Danışan tekrar “Gerçekçi-Gerçekleştiren” adıma davet edilir.] Tekrar gerçekleştiren taraftan baktığında, aklına başka neler geliyor?
  • [Gerçekleştiren ve değerlendiren adımları arasında, danışan doyuma ulaşana kadar tekrarlayın.]
    • [Müşteri “Değerlendirici-Analiz Eden” adıma davet edilir.] Şimdi seni başka bir alana alacağım. Tüm bu söylediklerini değerlendirdiğinde aklına ilk gelen soru ne?
    • [Müşteri “Gerçekçi-Gerçekleştiren” adıma davet edilir.] Gerçekçi tarafın bu soruya ne cevap verir?
    • [Müşteri tekrar “Değerlendirici-Analiz Eden” adıma davet edilir.] Değerlendirici tarafın ne kadar tatmin? Başka aklına gelen soru ne?
  • [Düşleyen ve gerçekleştiren adımları arasında, müşteri doyuma ulaşana kadar tekrarlayın.]
    • [Müşteri “Gerçekçi-Gerçekleştiren” adıma davet edilir.] Şimdi vizyoner tarafına dön. Gerçekleştiren tarafın başka neleri yapabilirim diyor?
    • [Müşteri tekrar “Düşleyen-Vizyoner” adıma davet edilir.] Az önce söylediklerini yaptığını düşün, vizyoner tarafın daha başka neler görüyor?
  • Şimdi düşlediğin noktaya ulaştığını hayal et. O vizyonun içinde olmak nasıl bir şey? Neler hissettiriyor?
  • Şimdi o hayalin içinden çıkıp dışarıdan baktığını hayal et. O görüntüyü sana hatırlatacak bir obje ne olur?

USTALIK YOLU

Bu araç bir beceri veya proje geliştirme amacıyla kullanılır. Danışan eğer konuyla ilgili bir miktar aşama kaydetmişse kullanılması daha uygundur. GTI’ın 4 aşamalı (bilinçsiz yetersiz, bilinçli yetersiz, bilinçli yeterli, bilinçsiz yeterli) öğrenme modelinin biraz değiştirilmiş halini temel alır. Uygulamada, danışanın getirdiği konuya, 5 farklı konumdan (başlangıç, odaklanma, hız, sürdürülebilirlik, ustalık) bakması sağlanır. Müsait bir ortam varsa, uygulama adımlarını gösteren kâğıtları yere dizip danışanı fiziksel olarak yürüterek yönlendirebilirsiniz. Alternatif olarak adımları bir kağıda veya tahtaya çizip göstererek de uygulayabilirsiniz. 


  • [Danışana uygulama adımlarını anlatın.] Konuştuğumuz konuyu düşünecek olursan, ustalık yolunda kendini hangi aşamada görüyorsun?
  • [Danışanı öncelikle başlangıç adımına davet edin. Yüzü ustalık adımına dönük vaziyette iken…] Başlangıç aşamasını düşün, bu aşamaya nasıl geldin?
  • [Yüzü ustalık aşamasına dönük olarak, birer adım ileri giderek…]
    • [Danışanın mevcut halinin hangi aşamada olduğunu değerlendiriyorsa, o aşamaya kadar…] Bir aşama sonrasını düşün, o aşamada neler oldu, neler deneyimledin?
    • [Danışanın bulunduğu aşama sonrasında, ustalık aşamasına kadar…] Varsayalım bir aşama daha gittin, ne canlanıyor gözünde?
    • [Ustalık aşamasında…] Bu konuda istediğin gibi ustalık aşamasına geldiğini hayal et, neler görüyorsun?
    • Bir adım at ve o ustalık halinin içine girdiğini hayal et. O hali deneyimlediğinde neler hissediyorsun?
    • Size bu duyguları anımsatacak bir şey olsa, o ne olurdu?
    • Ustalık halinin dışına çıkıp ona dışarıdan baktığını hayal et, ne görüyorsun?
    • Bu ustalık deneyiminden sonra geriye dönüp geçtiğin aşamalara baktığında, bir önceki aşamada daha başka neler görüyorsun?
  • [Danışanı geriye döndürün. Mevcutta bulunduğu aşamaya kadar, her aşamada…] Bir aşama daha öncesini düşün, o ustalık halinle daha başka neler görüyorsun?

MİSYON BİLDİRİSİ

Danışanın hayatında veya bir kimliğinde / rolünde neyi amaç edindiğini belirlemek/netleştirmek için kullanılır. Misyon bildirisi danışana yapacağı koçluk yolculuklarında kutup yıldızı olarak hizmet eder.


  • Ulaşmak istediğin noktayı düşün… Nasıl biri olmuşsun?
  • [Kişisel dönüşüm basamaklarını uygulayın. Çevre/zaman aşamasından başlayın.]
  • Bu konuştuklarımıza bakınca, gördüğün önemli / anahtar sözcükler neler? [Danışanın söylediği sözcükleri not alın.]
  • [Danışanın belirlediği anahtar sözcükleri bir dilim radar grafiğine yerleştirin. Daha sonra her bir sözcük için…] Bu sözcük tarif ettiğin yolda kalmak adına seni ne kadar motive ediyor?
  • [Tüm sözcükler bitince…] En çok motive eden sözcükleri seçsek, hangileri olur?
  • Bu sözcüklerden bir misyon cümlesi kursan, nasıl olur?
  • Bu cümle, vizyonun için seni harekete geçirmek için ne kadar heyecan verici?
  • Derin değerlerin ile ne kadar uyuşuyor?

KİŞİSEL DÖNÜŞÜM BASAMAKLARI

Robert Dilts’in “Değişimin Mantıksal Basamakları” modelini baz alan bir araçtır. Modeldeki basamaklar (Vizyon, Kimlik, Değerler, Beceriler, Davranışlar, Çevre) üzerinden, danışanın konusu üstünde çalışması sağlanır. Şimdiki ve gelecekteki halini etraflıca değerlendirebilmesi için kullanılabilir. Yeni bir kimlik (anne, yönetici, eş…vb) oluştuğunda veya mevcut bir kimlikte daha başarılı olma arzusu söz konusu olduğunda da ideal bir araçtır. Ayrıca danışanı konusu özelinde “değerler/inançlar” seviyesine çekip daha derin seviyede çalıştırmak için de anlamlıdır. Müsait bir ortam varsa, uygulama adımlarını gösteren kâğıtları yere dizip danışanı fiziksel olarak yürüterek yönlendirebilirsiniz. Alternatif olarak adımları bir kağıda veya tahtaya çizip göstererek de uygulayabilirsiniz.  


  • [Konuya göre, ya en üst basamaktan ya da en alt basamaktan başlayabilirsiniz.] Diyelim ki, istediğin noktaya ulaştın… Yeni/mevcut rolünde kendin için nasıl bir vizyonun var? Ne hayal ediyorsun?
    • [Ne İçin? (Amaç)] Kendini neye / kime adamışsın? Neden bunu yapıyorsun? Yararı ne?
    • [Kim? (Kimlik)] Herkesin hayatta birden fazla kimliği (rolü) vardır. O ulaşmış halin hangi kimliğini oluşturuyor? O noktada kendini nasıl biri olarak tanımlarsın? (ör: Mükemmel bir koç, işinin patronu…vb)
    • [Neden? (Değerler / İnançlar)]: Orada olmak neden önemli? O noktada olmanın senin için önemi ne? O halinin hangi değerleri var, nelere inanıyor?
    • [Nasıl? (Beceriler)] O halin hangi becerilere sahip? Nasıl yapıyorsun? Hangi kaynaklara sahipsin? Hangi beceri / yetkinliklerinin yansıdığını görüyorsun?
    • [Ne? (Davranışlar)] O halin neler yapıyor?
    • [Nerede ve Ne Zaman? (Çevre)] O halini hangi zamanda ve nerede görüyorsun?
  • [Daha sonra aynı basamaklardan geriye doğru götürerek, uygulamayı tekrarlayabilirsiniz.]
  • [İhtiyaca göre, bu basamaklara bir de dış nokta ekleyip danışanın dış gözle söylediklerini değerlendirmesini isteyebilirsiniz.] Bu yola dışarıdan bakmak sana neyi fark ettiriyor?

 

4D İLE DAVRANIŞSAL DÖNÜŞÜM

Bu araç bilişsel davranışçı psikolojideki 4D önermesini temel alır. Bu önermeye göre, her durum, bazı otomatik düşünce, duygu ve davranışları tetikler. Danışanın, getirdiği davranışsal bir konu özelinde 4D’yi (durum-düşünce-duygu-davranış) çalışması sağlanır. Danışan bu sayede karşılaştığı durumlar özelinde düşünce-duygu-davranış (akıl-kalp-el) üçlüsünün nasıl işlediğini anlar. Düşünce ve duygularını değiştirerek davranışsal dönüşümü gerçekleştirmesine katkı sağlar.  


  • [Değiştirilmek istenen davranışı somut bir örnek üzerinden dinleyin.] Bu davranış en son ne zaman gerçekleşti? Sonuçları ne oldu? 
  • [Danışanın değiştirmek istediği davranış özelinde 4D’nin diğer boyutarını ayrı ayrı çalışın.]
    • [Durum] Bu davranışı ne tetikledi?
    • [Düşünce] O davranış esnasında ne düşünüyordun? O düşünceyi ne tetikledi?
    • [Duygu] Öncesinde ve sonrasında neler hissettin? Bu duyguları ne tetikledi?
  • [İdeal davranışın nasıl olacağını sorun.] Karşılaştığın o durumda istediğin sonuca daha iyi hizmet edecek davranış nasıl olurdu? Sonuçları ne olurdu? 
  • [İdeal davranış özelinde 4D’nin diğer boyutlarını ayrı ayrı çalışın.] Kendini benzer bir durumda, tam da istediğin gibi davranırken hayal et…
    • [Duygu] O anda neler hissediyorsun? Böyle davrandığında nasıl hissedeceksin? İstediğin sonuca daha iyi hizmet edecek duygular neler? 
    • [Düşünce] O anda neler düşünüyorsun? Hangi düşünceler bu davranışı teşvik edecek? İstediğin sonuca daha iyi hizmet edecek düşünceler ne olurdu?
  • [4D’yi birleştirip özet yapın.] Sonuç olarak…
    • [Durum] Hangi durumlardaki davranışınızı değiştireceksiniz?
    • [Düşünce] Bu tarz durumlarla karşılaştığınızda nasıl düşüneceksiniz?
    • [Duygu] Bu tarz durumlarla karşılaştığınızda nasıl düşüneceksiniz?
    • [Davranış] Bu şekilde düşünüp hissettiğinizde nasıl davranacaksınız?

DEĞER BAZLI KİMLİK

Danışanın her hangi bir kimliğinin altındaki değerleri çalışmak için kullanılır. Danışanın yeni bir kimliği (anne, yönetici, eş…vb) oluştuğunda, bu yeni kimliği şekillendirmek için ideal bir araçtır. 


  • Yeni kimliğinin altında hangi özelliklerin olmasını istersin?
  • Bu özellikler içinden en öncelikli 3 tanesi hangileri?
  • [Her bir özellik için, aşağıdaki talimatları vererek hayal kurmasını sağlayın.]
    • [Eğer geçmiş örneği varsa…] Geçmişte bu özelliği çok güçlü bir şekilde sergilediğin belirgin bir anın var mı? O geçmiş “pırıltılı” andaki seni karşına oturt.
    • [Eğer geçmiş örneği yoksa…] Bu özelliğini örnek aldığınız bir kişi var mı? O kişiyi karşına oturt.
    • Ne görüyorsun?
    • Onu odada dolaştır, ne görüyorsun?
    • Gözlerine bak, ne görüyorsun?
    • İçine gir, onun gözlerinden bak, ne görüyorsun? Ne hissediyorsun?
  • [Geri besleme yapın.] Şimdi bu 3 özelliğe sahip kişileri birleştir.
    • Ne görüyorsun, ne fark ediyorsun?
    • Onu odada dolaştır, ne görüyorsun?
    • Gözlerine bak, ne görüyorsun?
    • İçine gir, onun gözlerinden bak, ne görüyorsun? Ne hissediyorsun?
  • Bu hissi içine çek. Bunun bir hatırlatıcısı olsa ne olurdu? [21 gün prensibi hatırlatılabilir.]

ÖNEMLİ ACİL ÇERÇEVESİ

Bu araç, önemli bir konuya zaman ayıramamaktan veya hayatında / bir projesinde / bir işinde etkin önceliklendirme yapamadığından şikayet eden danışanlar için uygundur. Danışanın önemli işleri acil işlerden ayırt etmesini sağlayarak etkili önceliklendirme yapabilmesi için kullanılır. Bu uygulama kapsamında işler 4 başlık altında irdelenir.

  • Önemli / Acil: Mutlaka müşteri tarafından hemen yapılması gereken işler.
  • Önemli Değil / Acil: Yapılması gereken, ama başkası tarafından da yapılabilecek veya yapılmasa da sıkıntı yaratmayacak işler.
  • Önemli / Acil Değil: Hemen yapılması gerekmeyen ama müşteri için önemi yüksek (ileriye dönük yatırım niteliğinde) işler.
  • Önemli Değil / Acil Değil: Keşke o zamanı başka şeylere ayırsaydım denen işler 

  • [Danışan bir konuya şu an zaman ayıramamaktan şikayet ediyorsa…] Şu an senin için bu konu ne kadar önemli? Daha önemli başka konular var mı? Bu işe ne kadar öncelik vermek istiyorsun?
  • [Danışana uygulamanın detaylarını anlatın. Ardından bir günü veya bir projesi içinde en çok zaman harcadığı kalemlerin listesini yaptırın ve tüm kalemleri Önemli – Acil Çerçevesi’ne yerleştirin. Ardından aşağıdaki sorular ile durumunu incelemesini ve çözüm önerileri geliştirmesini sağlayın.]
    • Bu çerçeveye batığında ne görüyorsun?
    • Zamanını en çok neye harcıyorsun? En az neye harcıyorsun?
    • Zaman kaybettirici / önemi düşük şeyler neler? Bunları yapmaktan nasıl kurtulabilirsin?
    • Zaman yaratabileceğin durumlar neler?
    • Zamanını kullanmaya yönelik alışkanlıkların neler? Bunlar ne kadar yararlı? Bunları nasıl daha faydalı olacak şekilde değiştirebilirsin?
    • Hangi saatlerde daha üretken oluyorsun? O saatlerde hangi işleri yapıyorsun? Hangi işleri yapman daha faydalı olur?
    • Hangi saatlerde daha az üretken oluyorsun? O saatlerde hangi işleri yapıyorsun? Hangi işleri yapman daha iyi olur?
    • Zamanını ne ya da kim kontrol ediyor? Kontrolü tekrar nasıl kazanabilirsin?
    • Gününü / işini kesintiye uğratanlar neler ya da kimler? Bunları nasıl etkisiz hale getirirsin?
    • Başkalarına devredebileceğin ya da paylaşabileceğin işler neler? Bunları nasıl devredebilir ya da paylaşabilirsin?
  • [YADAY: Yok et, Azalt, Devam Ettir, Arttır, Yarat çerçevesini doldurtun.]

KARAR ÇERÇEVESİ

Bu araç, danışanın bir karar almasına yardımcı olmak için kullanılır. Danışanın karşısında birden fazla seçenek olabilir. Tek seçenek olduğu durumlarda (bir şeyi yapma ve yapmama durumlarında) mevcut durum da bir seçenek gibi değerlendirilir. Müşteri karar vermek için belirlediği kriterlerin 2’den fazlası hakkında bir değerlendirme yapamıyorsa, bu kriterler doğrultusunda seçenekleri çalışıp gelmesi için yönlendirilir.


  • Bahsettiğin konuda karar almak için hangi kriterleri dikkate alman gerekiyor? [Önce bir liste yapın. Daha sonra kriterleri bir çembere yerleştirip çemberi seçenek sayısı kadar çoklayın.]
  • Varsayalım bu konuda bir karar verdin ve gerçekleştirdin. Bu kararın senin için iyi bir karar olduğunu anlaman ne kadar sürerdi?
  • [Her bir seçenek için…] X şekilde karar verip gerçekleştirdiğini ve o kadar süre geçtiğini hayal et.
    • [Kriter çemberini sorgulayın.] Bu kriterlerdeki tatmin seviyen ne olurdu?
    • [Değişim basamaklarını kullanın.] O noktadaki sen nerede, ne yapıyor, nasıl yaşıyor, ne hissediyor, nasıl biri?
  • [Not tuttuysanız notları gösterin ve genel değerlendirmesini sorun.]
    • Bu seçenekler için yaptığınız değerlendirmelere baktığında ne görüyorsun?
    • Karar almak için neleri netleştirmen gerekiyor?
    • Bu konuları netleştirmek için neler yapman gerekiyor? 

SANKİ ÇERÇEVESİ

Danışanın engellere takıldığı ve bu sebeple geleceği hayal edemediği veya eyleme geçme konusunda özgüvensizlik hissettiği durumlarda kullanılabilir. Danışanın engellerini göz ardı etmesini ve engelin ötesine bakmasını sağlamar.


  • [Danışanın varsayımlarını tersine çevirin.]
    • Güç değişikliği: Eğer … değiştirme gücüne sahip olsaydın…
    • Bilgi değişikliği: Varsayın ki böyle bir bilgi var…
  • [Danışanın kendi bakış açısının dışına çıkması için konum değişikliği yaptırın]
    • X burada olsaydı, sana ne tavsiye ederdi?
    • X’in yerinde olsan, ne yapardın?
    • Dışarından kendine baktığını hayal et, ne görüyorsun? 
  • [Zaman değişikliği yaptırın]
    • Farz et ki; bundan … ay sonrasındasın ve hedefine ulaştın, nasıl bir resim görüyorsun?
    • Farz et ki; bu şekilde devam ettin ve … yıl sonrasındasın, ne görüyorsun?
  • [Hem zaman hem de konum değişikliği yaptırın.]
    • Bir zaman çizgisi hayal et. Bugünkü ve gelecekteki seni bu çizgi üzerine koy. Bu çizgiye, bugünkü ve gelecekteki haline bir arada baktığında ne görüyorsun?

    PEKİ AMA YA OLSA

    Danışanın değişmek istediği ve değişim kaydedemediği bir konuda kendisini engelleyen şeyler üzerinde durarak değişim sürecini hızlandırmak için kullanılır. Bu durumda olanlar “ama”, “fakat” gibi kelimeleri fazla kullanırlar; devamlı bazı engelleri dile getirirler.


    • [Değişim sağlamayı arzu ettiği konu için…] Bunun senin için değeri ne?
    • [Performans = Potansiyel – Parazit” kavramını anlatın. Engellerini listeleyin.] Senden bazı “ama”lar duydum, hadi bunları sıralayalım.
    • Bunlar senin parazitlerin, başka bir açıdan bakalım. [Her bir engel için…]
      • Bu engel olmasa neler olurdu?
      • [Gerçek engeli tespit etmek amacıyla…] Bu engel geçerli olmasaydı, hedefine ulaşabilir miydin?
    • [Evet cevabı aldığınız engeli bir hedefe dönüştürün.] Bunun yerine ne istiyorsun?
    • Bu hedefe ulaştığını hayal et, ne görüyorsun? Neler hissediyorsun?
    • Bu hedef için en uygun ortam nedir?
    • Hedef ne kadar senin etki alanında?
    • Bu hedefe ulaşmak senin için neden önemli?
    • Ne kadar önemli? [1-10 arasında değerlendirmesini alın. Önemi düşükse vazgeçin.]
    • Bu hedefin tüm hayatınıza etkisi nasıl?